3 października 2021

Nukleotydy i cynk a odporność organizmu

Nukleotydy to aktywne biologicznie cząsteczki, które wspierają rozmaite funkcje naszego organizmu związane z metabolizmem, wzrostem, rozwojem i regeneracją tkanek. Choć na ogół organizm człowieka jest w stanie zapewnić odpowiednie ilości nukleotydów, to w przypadku, kiedy zapotrzebowanie na nie wzrasta (np. podczas stresu fizjologicznego lub infekcji) zwiększenie podaży tych bioaktywnych cząsteczek może korzystnie wpłynąć na funkcjonowanie wysoce aktywnych układów (jak układ odpornościowy).

Z tego powodu, włączenie nukleotydów w skład suplementów dietetycznych, mających na celu poprawę i wzmocnienie odporności, cieszy się dużym zainteresowaniem. 

Rola nukleotydów w zachowaniu odporności

Włączenie nukleotydów do składu preparatów ukierunkowanych na poprawę odporności, może pomóc w zachowaniu optymalnie funkcjonującego układu immunologicznego, a także przyczynić się do łagodzenia negatywnych skutków związanych z zaistniałą w ramach tego procesu reakcją zapalną, a tym samym ułatwić, nam powrót do zdrowia i regenerację po przebytej infekcji.

Choć dokładne mechanizmy molekularne, które wyjaśniałyby, w jaki sposób nukleotydy dietetyczne modulują układ odpornościowy, nie są jeszcze w pełni poznane, istnieją naukowe przesłanki, że nukleotydy mogą przyczyniać się do zwiększenia produkcji ważnych cząsteczek modulujących komórki układu odpornościowego. Cząsteczki takie, jak interleukiny IL-6 i IL-8, mogą pośredniczyć w inicjowaniu i propagowaniu odpowiedzi immunologicznej podczas infekcji.

Badania sugerują, że nukleotydy mogą wpływać na dojrzewanie, aktywację i namnażanie się (tzw. proliferacja) wyspecjalizowanych komórek układu odpornościowego, zwanych limfocytami. Nukleotydy wspomagają proces usuwania patogenu i martwych komórek podczas fagocytozy, czyli procesu, w ramach którego komórki żerne (tzw. makrofagi), usuwają unieszkodliwiony patogen lub szczątki jego komórek, zapobiegając w ten sposób przewlekłym stanom zapalnym (Gil, 2002; Hess i Greenberg, 2012).

Jak nukleotydy wspierają funkcjonowanie układu immunologicznego?

  • Nukleotydy dietetyczne wspierają proces dojrzewania i namnażania się wyspecjalizowanych komórek układu immunologicznego
  • Nukleotydy dietetyczne regulują proces fagocytozy oraz wpływają na aktywność komórek żernych (makrofagów);
  • Nukleotydy dietetyczne zwiększają produkcję przeciwciał (immunoglobulin);
  • Nukleotydy dietetyczne wspomagają formowanie się korzystnej flory bakteryjnej.

Rola cynku w zachowaniu odporności 

Czym jeszcze warto uzupełnić suplementację mającą na celu poprawę funkcjonowania układu immunologicznego? Cynk jest mikroelementem, który ma kluczowe znaczenie dla wzrostu, rozwoju i utrzymania barier układu odpornościowego, zwłaszcza skóry i błon śluzowych. Co ciekawe, cynk okazuje się być również niezbędny do rozwoju komórek układu immunologicznego, zwłaszcza limfocytów typu T. Niedobory tego pierwiastka są związane z nasileniem się podatności na infekcje, zwłaszcza te wirusowe (Iddir i wsp. 2020). 

Przeprowadzone w ostatnich latach badania naukowe potwierdzają właściwości cynku mające na celu wzmocnienie odporności organizmu. Przykładowo, suplementacja glukonianem cynku może pomóc przy obecnej już infekcji wirusowej, a także w zapobieganiu jej epizodom w przyszłości (Jiang i wsp. 2016; Acevedo-Murillo i wsp. 2019). Również, octan cynku, często wykorzystywany do produkcji tabletek do ssania stosowanych do łagodzenia objawów przeziębienia, jak kaszel, niedrożność górnych dróg oddechowych, może skrócić czas trwania leczenia oraz same dolegliwości (Mahyar i wsp. 2016). Mając na uwadze potencjalną przeciwwirusową i ochronną rolę cynku, zaleca się utrzymanie jego odpowiedniego poziomu oraz spożywanie rekomendowanych dziennych ilości, które w przypadku dorosłych wynoszą 11 mg dla mężczyzn i 8 mg dla kobiet (Iddir i wsp. 2020).

Jak cynk wspiera funkcjonowanie układu immunologicznego?

  • Cynk łagodzi objawy przeziębienia, jak kaszel czy niedrożność dróg oddechowych; 
  • Cynk wzmacnia odporność i zapobiega infekcjom w przyszłości;
  • Cynk wspiera bariery układu odpornościowego, co zmniejsza podatność na infekcje; 
  • Cynk skraca okres leczenia w przypadku wystąpienia sezonowej infekcji wirusowej.

Połączenie nukleotydów dietetycznych z cynkiem – rewolucyjne połączenie dla wzmocnienia odporności?

Celem suplementacji ukierunkowanej na układ immunologiczny jest wzmocnienie odporności, a także poprawa skuteczności działania tego układu w zwalczeniu potencjalnej infekcji (Hess i Greenberg, 2012). 

Wykorzystanie nukleotydów dietetycznych w kombinacji z innymi składnikami odżywczymi może pomóc w zachowaniu optymalnie funkcjonującego układu immunologicznego. Połączenie nukleotydów dietetycznych z cykiem, którego działanie wspierające odporność zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, może okazać się innowacyjnym połączeniem, które będzie nie tylko wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego, ale także zwiększać jego skuteczność w przypadku zwalczania infekcji.   

Autor: Joanna Jurek

Bibliografia:

Hess JR, Greenberg NA. The role of nucleotides in the immune and gastrointestinal systems: potential clinical applications. Nutr Clin Pract. 2012 Apr;27(2):281-94. 

Gil A. Modulation of the immune response mediated by dietary nucleotides. Eur J Clin Nutr. 2002 Aug;56 Suppl 3:S1-4. 

Iddir M, Brito A, Dingeo G et al. Strengthening the Immune System and Reducing Inflammation and Oxidative Stress through Diet and Nutrition: Considerations during the COVID-19 Crisis. Nutrients. 2020; 12(6): 1562.

Jiang CX, Xu CD, Yang CQ. Therapeutic Effects of Zinc Supplement as Adjunctive Therapy in Infants and Young Children with Rotavirus Enteritis. Zhongguo Dang Dai Er Ke Za Zhi. 2016; 18(9): 826-30.

Acevedo-Murillo JA, García León ML, Firo-Reyes V et al. Zinc Supplementation Promotes a Th1 Response and Improves Clinical Symptoms in Fewer Hours in Children With Pneumonia Younger Than 5 Years Old. A Randomized Controlled Clinical Trial. Front Pediatr. 2019; 7: 431.

Mahyar A, Ayazi P, Ahmadi NK et al. Zinc Sulphate for Acute Bronchiolitis: A Double-Blind Placebo-Controlled Trial. Infez Med. 2016; 24(4): 331-6.

Joanna Jurek
Ekspert ds. żywienia człowieka, absolwentka studiów biomedycznych na Ulster University w Irlandii Północnej, obecnie doktorantka, prowadząca badania naukowe w dziedzinie immunologii oraz żywienia człowieka na tej samej uczelni. Posiada kwalifikacje międzynarodowego eksperta ds. suplementacji dietetycznej i planowania zmiany w zakresie diety i nawyków żywieniowych. Prelegentka konferencji TEDx i częsty gość audycji radiowych w charakterze eksperta.